چگونه رزومهٔ تحصیلی (CV) برای اپلای بنویسیم

کسی که عبارت «رزومه برای اپلای» یا «نوشتن CV آکادمیک برای دکتری و ارشد» را جست‌وجو می‌کند، معمولاً محتوای رزومه را از قبل دارد: یک مدرک، یک پایان‌نامه و شاید یک مقاله که در ریزنمرات و فرم‌های قدیمی پراکنده‌اند. رزومه جایی است که همهٔ این‌ها در صفحه‌ای جمع می‌شود که کمیتهٔ پذیرش بتواند در سی ثانیه مرورش کند. رزومه همچنین تنها پیوستی است که استاد به احتمال زیاد از یک ایمیل سرد (cold email) باز می‌کند.

رزومهٔ تحصیلی با رزومهٔ کاری فرق دارد. رزومهٔ کاری (résumé) شما را در یک صفحه برای یک شغل معرفی می‌کند؛ رزومهٔ تحصیلی (academic CV) سابقهٔ کار علمی شماست: مدرک‌ها، پژوهش‌ها، مقاله‌ها، تدریس و افتخارات. برای بیشتر متقاضیان ارشد و دکتری، این سابقه در دو صفحه جا می‌شود. کش دادن آن به چهار صفحه رزومه را قوی‌تر نمی‌کند.

بخش‌های رزومه به ترتیبی که کمیته انتظار دارد

در هر بخش، موارد را از جدید به قدیم بنویسید؛ یعنی تازه‌ترین مورد اول بیاید.

1. نام و اطلاعات تماس. نام کامل دقیقاً مطابق گذرنامه، نشانی ایمیلی که هر روز بررسی می‌کنید، شمارهٔ تلفن با پیش‌شمارهٔ کشور و پیوندهای مهم مثل Google Scholar، GitHub یا صفحهٔ شخصی. نوشتن نشانی منزل لازم نیست.
2. تحصیلات. مقطع، رشته، دانشگاه، شهر و کشور و تاریخ شروع و پایان (یا تاریخ تقریبی فارغ‌التحصیلی با ذکر ماه). عنوان پایان‌نامه و نام استاد راهنما را هم بنویسید. معدل را با مقیاس خودش بنویسید، مثلاً 17.85/20، و تبدیل آن را به دانشگاه یا مؤسسهٔ ارزشیابی مدارک بسپارید؛ مگر اینکه خود برنامه از شما بخواهد معدل را تبدیل کنید.
3. سوابق پژوهشی. برای هر پروژه نقش خودتان، آزمایشگاه یا استاد راهنما، بازهٔ زمانی و یکی دو خط دربارهٔ کاری که کرده‌اید بنویسید: روش، داده و نتیجه. فعل‌هایی که کار مشخصی را نشان می‌دهند («طراحی کردم»، «اندازه‌گیری کردم»، «تحلیل کردم») از صفت‌هایی مثل «علاقه‌مند» و «پرانگیزه» بهترند.
4. مقالات. مشخصات کامل هر مقاله را با یک شیوهٔ ارجاع یکسان بنویسید و نام خودتان را پررنگ کنید. وضعیت هر مقاله را صادقانه بنویسید: منتشرشده، پذیرفته‌شده یا در حال داوری. مقاله‌ای که هنوز در حال نوشتن است جایش در سوابق پژوهشی است، نه در این بخش.
5. ارائه در کنفرانس. عنوان، نام کنفرانس، شهر و تاریخ؛ و اینکه ارائه به‌صورت شفاهی بوده یا پوستر.
6. سوابق تدریس. سمت دستیار آموزشی (TA) با نام درس و نیم‌سال.
7. افتخارات و جوایز. بورسیه‌ها، جایزه‌ها و رتبه‌ها، همراه با تعداد شرکت‌کنندگان. جمله‌ای مثل «رتبهٔ ۸۵ در میان حدود ۱۲ هزار داوطلب کنکور کارشناسی ارشد» از «رتبهٔ برتر» گویاتر است.
8. مهارت‌ها. زبان‌های برنامه‌نویسی، روش‌های آزمایشگاهی و نرم‌افزارها؛ فقط آنچه می‌توانید در مصاحبه درباره‌اش توضیح بدهید.
9. زبان. نام آزمون، نمره و سال، مثلاً IELTS Academic 7.5 (2026).
10. معرف‌ها. نام دو یا سه نفر با سمت، دانشگاه و ایمیل؛ آن هم فقط بعد از اینکه خودشان موافقت کرده باشند. راهنمای درخواست توصیه‌نامه برای اپلای را هم بخوانید.

اگر هنوز مقاله‌ای ندارید، بخش مقالات را حذف کنید؛ بخش خالی نگذارید. در رزومهٔ متقاضیان تازه‌کار، سوابق پژوهشی و توضیح روشنی از پایان‌نامه بار اصلی را به دوش می‌کشند.

چه چیزهایی را ننویسید

برای برنامه‌های آمریکای شمالی، بریتانیا و استرالیا، عکس، تاریخ تولد، وضعیت تأهل و کد ملی را در رزومه نیاورید. بعضی دانشکده‌های اروپایی هنوز عکس یا قالب Europass را انتظار دارند؛ اگر صفحهٔ برنامه چنین چیزی خواسته، از همان پیروی کنید.

این موارد را هم کنار بگذارید:

• نمره‌های دبیرستان، وقتی مدرک کارشناسی دارید.
• همهٔ گواهی‌های دوره‌های آنلاینی که گذرانده‌اید. یکی دو مورد مرتبط با رشته‌تان کافی است.
• نوار و درصد برای مهارت‌ها (مثل «Python 90%»). این عددها چیزی به خواننده نمی‌گویند.
• بند «هدف» در بالای رزومه. این کار انگیزه‌نامه (SOP) است.
• هر چیزی که نمی‌توانید از آن دفاع کنید. کمیته یا معرف ممکن است دربارهٔ هر خط رزومه سؤال کند.

قالب و فایل

• از یک ستون ساده، فونتی استاندارد با اندازهٔ ۱۰ تا ۱۲ و یک قالب یکسان برای تاریخ‌ها استفاده کنید. قالب‌های دوستونی پر از آیکون معمولاً وقتی پرتال آن‌ها را تبدیل می‌کند به هم می‌ریزند.
• رزومه را با فرمت PDF ذخیره کنید و نام فایل را روشن بگذارید، مثلاً Lastname_Firstname_CV.pdf.
• برای برنامه‌های انگلیسی‌زبان، رزومه را به انگلیسی بنویسید و نامتان را دقیقاً مثل گذرنامه و فرم درخواست هجی کنید.
• نام‌ها، تاریخ‌ها و پیوندها را دوباره بخوانید. پیوند خراب Google Scholar اولین چیزی است که استادِ کنجکاو رویش کلیک می‌کند.

یک رزومهٔ اصلی، با تغییر برای هر برنامه

یک فایل اصلی داشته باشید که همه‌چیز در آن هست. برای هر درخواست، به‌جای بازنویسی، ترتیب را عوض کنید: پروژه‌ای را که به آن آزمایشگاه نزدیک‌تر است در سوابق پژوهشی اول بیاورید و آنچه به آن برنامه کمکی نمی‌کند حذف کنید. ثبت کنید کدام نسخه را برای کجا فرستاده‌اید؛ وقتی استادی دربارهٔ «پروژهٔ داخل رزومه‌تان» جواب می‌دهد، باید بدانید کدام نسخه را دیده است.

در اپلای‌لیست، بخش موقعیت‌ها وضعیت و مهلت هر برنامه را نگه می‌دارد و در یادداشت‌های هر استاد می‌توانید ثبت کنید کدام نسخهٔ رزومه را کی فرستاده‌اید. پیگیری فهرست‌های خودتان رایگان است.

دستیار می‌تواند یادداشت‌های پراکندهٔ شما را به بندهای رزومه تبدیل کند و به‌جای ساختن معدل یا مقالهٔ خیالی، جای اطلاعاتِ ناموجود را داخل براکت (مثلاً [GPA]) خالی می‌گذارد. پیش از فرستادن فایل، همهٔ خط‌ها را خودتان بازبینی کنید.

ساخت حساب رایگان · موقعیت‌ها · اپلای چیست و چگونه اپلای کنیم